Falja e detyrimeve tatimore dhe doganore

Falja e detyrimeve tatimore dhe doganore

Falja e detyrimeve tatimore dhe doganore

PROJEKTLIGJI “PËR FSHIRJEN, SHUARJEN DHE PAGESËN E DETYRIMEVE TATIMORE NDAJ ADMINISTRATËS TATIMORE QENDRORE DHE DETYRIMEVE TË PAGUESHME NË DOGANË”

Nuk është hera e parë. Tatimpaguesit janë mësuar me falje detyrimesh dhe prej kohësh e kanë patur pritshmërinë që do të vinte një moment i tillë.

Kjo pritshmëri krijon disavantazh për administratën tatimore në mbledjen e detyrimeve tatimore ndër vite.

Pavarësisht kësaj nuk duhet mohuar ekzistenca e bizneseve me detyrime dhe penalitete të cilët janë inaktiv nga pikëpamja e zhvillimit të veprimtarisë, edhe pse ligjërisht mund të jenë aktiv, detyrimet e të cilëve është e pamundur të mblidhen. Në këtë aspekt administrata tatimore clirohet dhe fshin nga rregjistrat detyrimet e këtyre bizneseve.

Rruga ligjore për të cliruar administratën tatimore dhe fshire nga rregjistri si borxhe të pambledheshme e këtyre bizneseve do të duhej të ishte falimenti në gjykatë.

Në debatin aktual për amnistinë fiskale dhe fiskalizimin e subjekteve, shpesh harrohet se Shqipëria ka zbatuar tashmë një nga programet më të gjera të faljeve tatimore gjatë viteve 2011–2012, në kohën e qeverisë së Sali Berishës. Ky është një precedent i rëndësishëm për të kuptuar qasjet e sotme, rreziqet dhe efektet e mundshme në ekonominë formale.

Krahasimi: Amnistia 2011–2012 vs. Projektligji aktual për fshirjen/shuarjen/pagimin e detyrimeve

Nëse amnistia e 2011–2012 ishte konceptuar si një paketë e gjerë “legalizim + falje gjobash e kamatëvonesash”, projektligji aktual “Për fshirjen, shuarjen dhe pagesën e detyrimeve tatimore ndaj administratës tatimore qendrore dhe detyrimeve të pagueshme në doganë” ka një filozofi më të ngushtë dhe më të fokusuar teknikisht tek stoku i detyrimeve ekzistuese.

Elementet kryesore të dallimit:

Nëse shoqërohet me forcim kontrollesh, dixhitalizim dhe rregullim më të mirë procedural, mund të çojë më pak në moral hazard dhe më shumë në qartësi rregullatore.

🧱 Objekti i ndërhyrjes

2011–2012

Fokus te: legalizimi i detyrimeve, falja e gjobave dhe kamatëvonesave, mbyllja e dosjeve të vjetra, lidhja me procesin e legalizimeve të pasurive.

Projektligji aktual

Fokus te:

fshirja e detyrimeve pa perspektivë reale arkëtimi (debitorë të pashpresë, subjekte të shuara/falimentuara, debi shumë të vjetra);

shuarja e një pjese të detyrimeve (zakonisht gjoba/kamatë) kundrejt pagesës së principalit;

ristrukturimi i borxhit tatimor dhe doganor për ta afruar me realitetin ekonomik të tatimpaguesit.

🎯 Qëllimi politik dhe fiskal

2011–2012

De facto “amnisti fiskale” e gjerë: mbyll çështje të vjetra, rrit arkëtimet afatshkurtra, ul stoku i borxhit tatimor në bilancin e shtetit.

Projektligji aktual

Më shumë si “clean-up teknik” i bilancit të administratës tatimore dhe doganore:

pastrim i stokut të vjetër;

krijim i hapësirës për fokus tek detyrimet aktuale;

sinjal se shteti është gati të “rivindosë marrëdhënien” me tatimpaguesin, por me kusht pagimin (të pjesshëm) të detyrimit.

👥 Kush përfiton?

2011–2012

Biznese dhe individë me detyrime tatimore; kush hynte në skemë përfitonte falje të gjobave dhe kamatëvonesave në mënyrë mjaft horizontale.

Projektligji aktual

Tatimpagues me:

detyrime të vjetra me probabilitet të ulët arkëtimi;

detyrime të larta ku shteti preferon të marrë principalin dhe të heqë dorë nga një pjesë e penaliteteve;

detyrime si ndaj administratës qendrore tatimore, ashtu edhe ndaj doganës (p.sh. detyrime nga importet, akcizat, etj.).

⚖️ Natyrë amnistie: morale fiskale vs. menaxhim stoku

2011–2012

Fuqimisht “amnisti” në kuptimin klasik:

u jepte një “fresh start” tatimpaguesve që nuk kishin përmbushur korrekt detyrimet;

krijonte rrezik moral hazard: pritshmëri që falje të tilla mund të përsëriten.

Projektligji aktual

Pozicionohet më shumë si rishikim teknik i stokut sesa si amnisti klasike:

nuk legalizon kapital të padeklaruar;

nuk synon pasuri apo të ardhura të fshehura, por detyrime të regjistruara tashmë në sistem;

synon të ndajë borxhin “e pambledhshëm” nga ai “me sens ekonomik”.

⏱️ Horizonti kohor dhe mesazhi për të ardhmen

2011–2012

Mesazh: “Nëse ke probleme të vjetra, kjo është mundësia të pastrohesh një herë e mirë”.

Praktikisht: e vështirë të mos krijosh idenë se mund të ketë përsëri amnisti në të ardhmen.

Falja e detyrimeve tatimore dhe doganore

Projektligji aktual

Mesazh: “Po pastrojmë bilancin, por presim që prej këtej e tutje të jesh i disiplinuar”.

Në linkun e mëposhtëm gjendet projektligji Për faljen e detyrimeve tatimore dhe doganore.

Agjencite e udhetimit Qarkullimi per efekt te tatimit mbi fitimin

Agjencitë e udhëtimit

Agjencitë e udhëtimit dhe trajtimi fiskal i qarkullimit vjetor.

Trajtimi i qarkullimit (xhiros) dhe përcaktimi i të ardhurave reale të agjencive të udhëtimit përbëjnë një element thelbësor për zbatimin korrekt të ligjit nr. 29/2023, “Për tatimin mbi të ardhurat.”

1. Natyrë e veçantë e veprimtarisë

Në kuadër të aktivitetit të tyre, agjencitë e udhëtimit kryejnë arkëtime dhe pagesa për llogari të operatorëve të tjerë, vendas apo të huaj. Këto përfshijnë rezervime hotelesh, paketa turistike, bileta transporti, siguracione dhe shërbime të tjera të ngjashme.

Në shumicën e rasteve, agjencitë veprojnë si ndërmjetës transparentë, duke përfituar komisione në përqindje ose në vlerë fikse për çdo shitje të realizuar. Komisionet mund të faturohen drejtpërdrejt operatorit kryesor ose të përfshihen në çmimin final ndaj konsumatorit.

Kjo strukturë e veprimtarisë bën që qarkullimi total (xhiroja) i agjencive të rezultojë i lartë, ndërsa të ardhurat reale (fitimi ekonomik) mbeten relativisht të ulëta. Për këtë arsye, përcaktimi korrekt i të ardhurave për efekt tatimor është thelbësor për zbatimin e drejtë të normave të tatimit mbi fitimin.

2. Normat tatimore sipas ligjit nr. 29/2023

  • Tatimi mbi fitimin korporativ (për shoqëritë tregtare me status juridik):
    15 % mbi fitimin për subjektet me xhiro vjetore mbi 14 milionë lekë.
    (Neni 41 “Normat tatimore” dhe neni 69 “Dispozita kalimtare”.)
  • Tatimi mbi të ardhurat personale nga biznesi (për personat fizikë):
    • 15 % për subjektet me xhiro > 14 milionë lekë dhe fitim neto ≤ 14 milionë lekë;
    • 23 % për subjektet me xhiro > 14 milionë lekë dhe fitim neto > 14 milionë lekë.
      (Neni 24 dhe neni 69 i të njëjtit ligj.)

3. Baza ligjore dhe standardet kontabël

Sipas:

  • Neni 5 i ligjit nr. 25/2018 “Për kontabilitetin dhe pasqyrat financiare”;
  • Pika 7 e Standardit Kombëtar të Kontabilitetit nr. 8,

Njësia ekonomike duhet të përfshijë në të ardhura vetëm hyrjet bruto që i takojnë vetë, duke përjashtuar shumat e mbledhura në emër të palëve të treta (si TVSH, taksa shitjesh, apo pagesa për operatorë të tjerë).
Në rastet e marrëdhënieve ndërmjetësie, të ardhurat e agjencisë janë vetëm komisionet që ajo përfiton, jo i gjithë qarkullimi që kalon përmes saj.

4. Përdorimi praktik i standardit kontabël

Nëse për efekt tatimor do të merrej në konsideratë xhiroja totale, pothuajse të gjitha agjencitë e udhëtimit do të përfshiheshin automatikisht në regjimin e tatimit mbi fitimin.
Por nëse zbatohet parimi i përcaktuar nga SKK nr. 8, shumë agjenci — veçanërisht ato të vogla dhe të mesme — do të rezultonin me të ardhura reale nën 14 milionë lekë në vit, dhe rrjedhimisht, në bazë të dispozitave ligjore aktuale, do të aplikonin normë tatimi 0 % mbi fitimin.


Ky interpretim është thelbësor për të garantuar trajtimin e drejtë tatimor të sektorit të turizmit, duke reflektuar realisht fitimin ekonomik të agjencive dhe jo vetëm volumin e transaksioneve që ato menaxhojnë.

Rezidenca tatimore

Rezidenca tatimore

Rezidenca tatimore, ne kuptim te legjislacionit tatimor, i perket cdo tatimpagues, individ apo biznes, pavaresisht formes ligjore te organizimit, I cili është subjekt i tatimeve.

Rezidenca tatimore eshte e rendesishme per te percaktuar masen dhe vendin deklarimit dhe pageses se tatimeve.

  • Nje person rezident tatimor ne Shqiperi, deklaron dhe paguan tatimin perkates ne Shqiperi per te ardhurat e realizuara ne te gjithe boten.
  • Nje person jorezident tatimor ne Shqiperi, deklaron dhe paguan tatimet perkatese ne shqiperi vetem per te ardhurat me burim nga Shqiperia.

Legjislacionet tatimore te cdo vendi, vendosin kritere sipas tё cilave njё individ apo njё entitet konsiderohet rezident tatimor i atij vendi.

Rezidenca tatimore e shoqeruar me elementin e burimit te te ardhurave shpesh krijon perplasje ndermjet zbatimit te legjislacioneve te dy vendeve duke detyruar tatimpaguesit qe te paguajne tatime per te njejtat te ardhura ne dy vende te ndryshme. Per kete arsye ekzistojne marreveshjet ndermjet vendeve me qellim shmangien e tatimit te dyfishte. Ne kete kuptim termi rezident tatimor eshte I rendesishem per zbatimin e marreveshjeve dypaleshe.

Çertifikata e Rezidencës shërben për të vërtetuar se tatimpaguesi plotёson kushtet e pёrcaktuara nё legjislacionin tatimor pёr tu konsideruar rezident tatimor I atij veni.

  • Per tatimpaguesit e rregjistruar ne Qendren Kombetare te Biznesit (QKB), certifikata e rezidencës lëshohet nëpërmjet aplikimit në e-albania.
  • Per individet, certifikata e rezidences leshoht kundrejt nje kerkese ne sportele te sherbimit te Drejtorive Rajonale Tatimore.

Sipas legjislacionit Shqiptar, nje tatimpagues (individ apo biznes) konsiderohet resident tatimor ne Shqiperi kur permbush nje prej kushteve te meposhteme:

  • ka një vendbanim të qëndrueshëm në territorin e Republikës së Shqipërisë gjatë vitit tatimor; ose
  • qëndron në Republikën e Shqipërisë gjatë vitit tatimor për një periudhë ose periudha që në total arrijnë në 183 ditë ose më shumë. Dita e daljes nga vendi dhe dita e hyrjes në vend do të trajtohen më vete si ditë të pranisë së tij në vend; ose
  • është shtetas i Republikës së Shqipërisë, i cili jashtë territorit të saj kryen detyrën si i punësuar apo funksionar zyrtar i qeverisë së Republikës së Shqipërisë; ose
  • ka një dyqan, zyrë profesionale, fabrikë ose një vend tjetër ku personi fizik ushtron aktivitetin në Republikën e Shqipërisë, ose ka vendbanim të zakonshëm në Republikën e Shqipërisë, përveç rastit kur personi fizik ka një banesë të përhershme jashtë Republikës së Shqipërisë për të gjithë vitin tatimor dhe gjithashtu nuk ka banesë të përhershme në Republikën e Shqipërisë; ose
  • ka qendrën e interesave jetike në Republikën e Shqipërisë, që nënkupton lidhje të rëndësishme personale apo ekonomike me Republikën e Shqipërisë.

postim instagram

Zyrat e kembimit valutor

Zyrat e kembimit valutor ofrojnë shërbimin e këmbimit të monedhës vendase kundrejt monedhave të huaja.

Keto zyra e ushtrojne aktivitetin nepermjet rregullave te vendosura nga Banka e Shqiperise dhe monitorohen prej saj.

Rregullorja e B.SH. Percakton kriteret per marrjen e licences si edhe raportimet qe zyrat e kembimit valutor duhet te kryejne prane Bankes se Shqiperise.

Zyrat e kembimit valutor kriteret per licencimin:

  • Kapital themeltar minimal 2’500’000 leke.
  • Dokumenta te biznesit si extrakt qkb, dokument pronesie ose kontrate qeraje.
  • Bllokim ne banke i nje shume 2’500’000 leke me afat nga kerkesa per licence deri ne marrjen e saj.
  • Vertetim per ortaket dhe administratorin qe nuk jane ne ndjekje penale si edhe vertetim qe nuk jane ne proces penal.
  • Vertetim nga permbarimi.
  • Dipome per administratorin.
  • Dokumenta identifikimi dhe nga 2 fotografi per cdo punonjes te zyres se kembimit valutor (kambist).
  • Deklarate nga administratori mbi njohjen dhe zbatueshmerin e ligjeve ne fuqi per zyren e kembimit valutor.
  • Informacion per pajisjet teknike dhe administrative qe disponon zyra.
  • Informacion mbi mjetet dhe kushtet e sigurise.

Raportimet qe kryen nga zyra e kembimit valutor ne Banken e Shqiperise jane:

  • Cdo dite transaksionet e këmbimit valutor të kryera, për vëllimin e blerjeve dhe të shitjeve të valutave, si edhe për kursin mesatar të këmbimit për çdo monedhë, sipas aneksit te miratuar ne rregullore.
  • Cdo jave, dite të premte, vetëm pozicionet në lekë sipas aneksit te miratuar ne rregullore.
  • Subjektet qe ushtrojne veprimtari ne dy ose me shume zyra kembimi valutor mbledhin informacionin nga secila prej tyre dhe raportojne ne banke mbi baza te konsoliduara.
  • Cdo vit, brenda muajit Janar vërtetim nga Ministria e Drejtësisë se aksioneri/ortaku dhe administratori nuk është i dënuar penalisht ose formularin e vetëdeklarimit, sipas aneksit nr. 4 të kësaj rregulloreje.
  • Deklaratë personale e aksionerit/ortakut dhe administratorit për lidhje të mundshme familjare apo marrëdhënie të ngushta personale, pune apo biznesi sipas përcaktimeve ligjore, me persona për të cilët ka dënime penale të formës së prerë
  • Deklaratë personale e administratorit që subjekti vazhdon të plotësojë kushtet në bazë të të cilave ai është licencuar;

Fiskalizimi i shitjeve per zyrat e kembimit valutor.

Neni nr. 24 i udhezimit nr. 16 date 03.04.2020 “Per faturen dhe sistemin e monitorimit te qarkullimit”

Zyrat e autorizuara të këmbimit të valutave duhet të lëshojnë një faturë të thjeshtuar per cdo transaksion kembimit.

Zyrat e autorizuara të këmbimit janë të detyruara të konvertojnë sasinë e parave të blera të huaja në ekuivalentin e lekut me kursin e këmbimit me të cilin është kryer transaksioni i blerjes dhe ekuivalenti i deklaruar i lekut për qëllimin e fiskalizimit të faturës duhet të shprehet në
29 faturën e fiskalizuar, me shenjën “-” para shumës së parave.

Për transaksionet e shitjeve në valutë, zyrat e autorizuara të këmbimit kërkojnë të raportojnë shumën e parave në lekë që marrin nga klienti për qëllime të fiskalizimit. Në këtë rast nuk ka nevojë të deklaroni shenjën “+” para shumës së parave të gatshme.

Fatura pas fiskalizimit do të printohet dhe do t’i jepet klientit dhe do të tregojë shumën në lekë, me shenjën përkatëse, e cila gjithashtu dërgohet gjatë procedurës së fiskalizimit në një mesazh XML, në mënyrë elektronike, në sistemin e informacionit të administratës tatimore.

Në faturë gjithashtu duhet të tregohet veçmas shuma e komisionit nëse aplikohet dhe shuma përfundimtare në lekë duhet të deklarohet pa përqindjen që, për shembull një zyrë shkëmbimi mund të marrë nga klienti për shërbimin e këmbimit. Pra, në thelb, shuma totale në lekë duhet të jetë shuma e saktë e marrë nga klienti ose që i është dhënë klientit për shkëmbimin e valutës së huaj.


Amortizimi

Amortizimi i aktiveve afatgjata

Amortizimi i aktiveve afatgjata eshte nje nga ndryshimet e rendesishme ne ligjin nr. 29/2023 “Per tatimin mbi te ardhurat”. Sipas ketij ligji do te kalohet nga metoda e amotizimit mbi vleren e mbetur ne metoden lineare. Nje tjeter ndryshim eshte amortizimi i autoveturave 4+1.

Dallimet ndermjet dy metodave te amortizimit kane te bejne me shperndarjen e shpenzimeve te amortizimit dhe jeten e dobishme te llogaritur te aktivit afatgjate..

Amortizimi i aktiveve afatgjata sipas metodes me vleren e mbetur shpenzimet e amortizimit jane me te larta ne vitet e para te blerjes/prodhimit te aktivit afatgjat. Pike e dobet e perdorimit te kesaj metode eshte jetegjatesia qe konsideron per aktivin afatgjate. Duke u amortizuar me vleren e mbetur praktikisht jetegjatesia e aktivit eshte + infinit. Megjithate ne vijim te ketij problem ligji i tatimit mbi fitimin ka patur parashikuar 2 momente per te konsideruar plotesisht te amortizuar aktivin afatgjate.

  1. Në rastin kur baza e amortizimit nuk kalon 5 000 lekë, e gjithë baza e amortizimit të jetë një shpenzim i zbritshëm veprimtarie
  2. Në rastet kur vlera e mbetur e aktivit në fillim të periudhës tatimore është më e vogël se 10% e kostos historike të këtij aktivi, atëherë kjo vlerë e mbetur do të njihet tërësisht si shpenzim i zbritshëm në fund të kësaj periudhe tatimore.

Sipas metodes se amortizimit me vleren e mbetur dhe hapsires qe ligji ka lejuar per te konsideruar aktivin afatgjate te amortizuar plotesisht per nje makineri qe amortizohet me 20 %, nevojiteshin minimalisht 11 vite qe vlera e mbetur te arrinte me pak se 10 % e kostos historike, pra per tu nxjere jashte perdorimit.

Nderkohe ne praktike dhe me zhvillin e teknologjise ka nje sere aktivesh afatgjata per te cilat eshte e nevojshme zevendesimi i tyre cdo 4-5 vite apo edhe me heret.

Autoveturat te cilat me ligjin e vjeter kane qene te amortizueshme plotesisht, me normen tatimore 20 %, sipas ligjit te ri do te amortizohen per ½ e vleres se tyre.

Amortizimi i aktiveve afatgjata

 Neni nr. 51 i udhezimit:

Për amortizimin e aktiveve afatgjata të biznesit, përdoret metoda lineare për të gjitha kategoritë. Aktivet afatgjata të së cilës kategori amortizohen individualisht.

Për ato aktive të blera para hyrjes në fuqi të ligjit, për të cilat metoda e amortimit ka ndryshuar, amortizimi duke filluar nga 1 janar 2024, do të aplikohet metoda e re e amortizimit.

Neni nr. 51 i ligjit.

Amortizimi

1. Për përcaktimin e fitimit të tatueshëm, amortizimi për aktivet fikse të biznesit llogaritet dhe

zbritet nga:

a) pronari i aktiveve të biznesit, me përjashtim të rasteve të përcaktuara në shkronjën “b” të kësaj pike;

b) personi që mbart riskun për humbjen apo dëmtimin e aktiveve, në rastet e aktiveve të dhëna me qira, uzufruktit apo ndonjë forme tjetër të parashikuar me dispozita ligjore.

2. Aktivet financiare dhe aktivet fikse të trupëzuara, që nuk janë subjekt i konsumimit dhe vjetrimit, të tilla si: toka, trualli, veprat e artit, sendet antike, bizhuteritë, metalet dhe gurët e çmuar, nuk amortizohen.

3. Kostot, që lidhen me blerjet, ndërtimin ose përmirësimin e aktiveve fikse që nuk janë subjekt I amortizimit, janë të zbritshme në vitin tatimor në të cilën aktivet fikse janë tjetërsuar, me kusht që të ardhurat nga tjetërsimi janë të përfshira në fitimin e tatueshëm.

4. Amortizimi në vitin e blerjes apo të futjes në përdorim të aktivit dhe në vitin e nxjerrjes jashtë përdorimit përllogaritet në përpjesëtim me periudhën e përdorimit gjatë atij viti.

5. Amortizimi i kostove të blerjes ose ndërtimit, si dhe kostot e përmirësimit, rinovimit dhe rikonstruksionit të ndërtesave, instalimeve dhe ndërtimeve, që shërbejnë për një periudhë prej më shumë se 15 vjetësh, llogaritet në mënyrë individuale për çdo aktiv me normën e amortizimit 5% të këtyre kostove për vitin tatimor.

6. Amortizimi i kostove të aktiveve jo të trupëzuara llogaritet në mënyrë individuale sipas metodës lineare për secilin aktiv në masën 15% të këtyre kostove për vitin tatimor.

7. Amortizimi për kategoritë e mëposhtme të aktiveve llogaritet në mënyrë individuale sipas metodës lineare me përqindje si më poshtë:

a) kompjuterat, sistemet e informacionit, produktet e programeve kompjuterike (software) dhe pajisjet e ruajtjes së të dhënave me 25%;

b) të gjitha aktivet e tjera të veprimtarive të biznesit me 20%.

8. Në çdo kategori të përshkruar në pikën 7, përqindja e amortizimit, e specifikuar në këtë nen, zbatohet mbi bazën e amortizimit të kategorisë përkatëse.

9. Kur një aktiv, siç është përmendur në pikat 5, 6 dhe 7, del jashtë përdorimit gjatë një viti tatimor, vlera kontabël e mbetur për qëllime tatimore është e zbritshme në atë vit, ndërkohë që të ardhurat e mundshme nga nxjerrja jashtë përdorimit të jenë përfshirë në fitimin e tatueshëm.

10. Baza e amortizimit është e barabartë me koston e blerjes ose krijimit të aktivit, duke shtuar koston e rikonstruksionit të aktiveve të kategorisë përkatëse gjatë vitit tatimor.

11. Baza e amortizimit për autoveturat 1+4 të personelit nuk mund të jetë më e lartë se 50% e kostove të blerjes dhe rikonstruksionit, përfshirë TVSH-në. Kostoja e plotë e autoveturës 1+4, e cila amortizohet 50%, nuk mund të jetë më e lartë se 10 000 000 lekë.

12. Në rastin kur baza e amortizimit është një shumë negative, kjo shumë i shtohet fitimit të tatueshëm dhe baza e amortizimit do të konsiderohet e barabartë me zero.

13. Në rastin kur baza e amortizimit nuk kalon 10 000 lekë, e gjithë baza e amortizimit do të konsiderohet një shpenzim i zbritshëm.

postim instagram

Kestet paraprake te tatimit mbi fitimin

Kestet paraprake te tatimit mbi fitimin ne baze te ligjit nr. 29/2023 “Per tatimin mbi te ardhurat” ashtu sikurse ka qene e parashikuar edhe me ligjin e vjeter parapaguhen ne baze te rezultateve te dy viteve te meparshme per tatimpaguesit ekzistues dhe ne baze te parashikimit per tatimpaguesit e rregjistruar rishtazi.

Ne date 1 janar 2024 fillon zbatim ligji nr. 29/2023 “Per Tatimin mbi te ardhurat”.

Sipas ketij ligji, tatimpaguesit qe ushtrojne aktivitete profesionale qofshin keto te organizuara ne formen e personit fizik apo personit juridik do te paguajne tatim mbi fitimin sipas normave 15% dhe 23 %.

Cfare do te ndodhe me kestet paraprake te tatimit mbi fitimin per vitin 2024?

Nenir nr. 63 i ligjit

Parapagimet

1. Ky nen zbatohet për:

a) të vetëpunësuarit ose personat fizikë tregtarë, për të ardhurat e tyre nga biznesi; dhe

b) entitetet.

2. Gjatë periudhës vijuese tatimore, tatimpaguesi parapaguan në llogarinë e organeve tatimore:

a) për çdonjërin nga muajt janar, shkurt dhe mars të periudhës vijuese tatimore, në shumën e tatimit

mbi fitimin për periudhën tatimore të para dy vjetëve të pjesëtuar me 12;

b) për çdonjërin nga 9 muajt e tjerë të periudhës vijuese tatimore, shumën e tatimit mbi fitimin për

periudhën paraardhëse tatimore pjesëtuar me 12.

Sipas kesaj pike kestet paraprake te tatimit mbi fitimin per personat fizik dhe juridik qe preken nga ky ligj ne vitin 2024 do te jene 0. Kjo sepse pavarsisht se gjate viteve 2021 dhe 2022 kane rezultuar me nje fitim te caktuar meqenese nuk kane paguar tatim mbi fitimin per shkak te shkalles tatimore (0%), sepse kane qene me xhiro nen 14 mln leke.

Me poshte nje shembull per te ilustruar zbatimin e kesaj pike.

Supozojme se ne vitin 2021 dhe 2022 nje tatimpagues ka patur tregues financiar te rezultatit si me poshte.

Xhiro vjetore 6 mln leke; fitimi vjetor 3.5 mln leke; tatimi i paguar ne vitin 2021 dhe 2022 0 leke.

Kesti paraprak i tatimit mbi fitimin per periudhen Janar-Mars do te ishte: Tatim fitimi i paguar ne vitin 2021 / 12 x 3. Ne kushtet kur tatimi mbi fitimin e pagua ne vitin 2021 eshte 0, rrjedhimisht edhe kestet paraprake te vitit 2024 do te jene 0. E njejta llogari vlen edhe per kestet paraprake te periudhes Prill-Dhjetor 2024.

Kjo pike pritet qe te qartesohet me miratimin e akteve ligjore ne zbatim te ligjit, si VKM dhe udhezime por ka nje probabilitet te larte qe ligjvenesit te vendosin pagimin e kesteve paraprake te tatimit mbi fitimin duke filluar nga Janari 2024.

Kjo sepse ne baze po te ketij neni tatimpaguesit mund te paguajne kestet paraprake mbi bazen e parashikimit dhe nuk ka parashikim me te mire se nje historik per tatimpaguesit ekzistues.

Regjimi i vecante

Regjimi i veçantë për individët tregtarë dhe të vetëpunësuar

Regjimi i veçantë për individët tregtarë dhe të vetëpunësuar eshte nje metode e perllogaritjes se fitimit bazuar ne xhiron faktike te tatimpaguesit dhe shpenzimeve te supozuara (apriori) sipas normave te percaktuara ne ligj.

Kjo metode mund te aplikohet nga cdo person fizik, tregtar apo te vetepunesuar, qe kane nje qarkullim vjetor deri ne 10’000’000 leke.

Tatimpaguesit mund te zgjedhin dhe duhet te deklarojne ne administraten tatimore metoden qe deshirojne te aplikojne per percaktimin e rezultatit tatimor midis dy metodave te meposhteme:

  • Përllogaritjen e shpenzimeve të zbritshme bazuar në dokumentacionin dhe faturat respektive për
    çdo shpenzim.
  • Regjimi i veçantë për individët tregtarë dhe të vetëpunësuar

Duhet treguar kujdes ne zgjedhjen e metodes sepse ajo eshte e detyrueshme per tu aplikuar per 3 vite dhe mund te ndryshohet vetem ne vitin e 4 te aktivitetit.

Regjimi i veçantë për individët tregtarë dhe të vetëpunësuar sipas nenit nr. 14 te ligjit nr. 29/2023 te ligjit “Per tatimin mbi te ardhurat” nenkupton pranimin e shpenzimeve te supozuara sipas normave te meposhteme:

  • 60% të të ardhurave për veprimtaritë prodhuese;
  • 90% të të ardhurave për veprimtaritë e tregtimit me shumicë;
  • 70% të të ardhurave për veprimtaritë e tregtimit me pakicë të mallrave dhe transportit individual;
  • 60% të të ardhurave për veprimtaritë bare, restorante, disko etj., të kësaj natyre;
  • 50% të të ardhurave për veprimtaritë e shërbimeve, veprimtaritë artizanale dhe atyre zejtare;
  • 30% të të ardhurave për individët e vetëpunësuar; ose

Por cfare duhet te marrim ne konsiderate ne perzgjedhjen e metodes per kategorine e tatimpaguesve qe kane te drejte te zgjedhin?

  1. Shpenzimet faktike dhe ato te parashikuara ne te ardhmen.

Nese shpenzimet faktike jane me te larta se shpenzimet apriori sipas % te percaktuara nga ligji atehere tatimpaguesi nuk eshte i interesuar te zbatoje regjimin e vecante. Sepse me shpenzime me te larta faktike, tatimi mbi te ardhurat e biznesit do te rezultonte me i ulet duke kontabilizuar te gjitha shpenzimet. E anasjellta nese shpenzimet faktike jane me te uleta se shpenzimet apriori sipas % te percaktuara nga ligji atehere tatimpaguesi eshte i interesuar te zgjedhe regjimin e vecante per njohjen e shpenzimeve.

Pervec njohjes dhe krahasimit te shpenzimeve faktike me ato te supozuara, duhet konsideruar gjithashtu edhe parashikimi i shpenzimeve ne nje afat 2-3 vite ne menyre qe zgjedhja te jete optimale.

2. Koston e mbajtjes se kontabilitetit lidhur me secilen metode.

Metoda e njohjes se shpenzimeve apriori eshte me pak e kushtueshme sepse ne baze te ligjit nuk kerkohet dokumentim i shpenzimeve gjate vitit, rregjistrim i tyre dhe kontroll nga administrata tatimore.

Kujdes! Nese individi eshte edhe subjekt i deklarimit vjetor te te ardhurave dhe nese ka perzgjedhur metoden e njohjes se shpenzimeve apriori, me qellim uljen e kostos se mbajtjes se kontabilitetit, fitimi tatimor qe rezulton nga kjo metode nuk konsiderohet korrekt ligjerisht per efekt te deklarimit individual. Pra nese individi eshte subjekt i deklarimit vjetor te te ardhurave, ne te ardhurat e nga biznesi eshte i detyruar te deklaroje fitimin ne baze te dokumentacionit. Per kete arsye faktori “kosto e mbajtjes se kontabilitetit” mund te kete pak efekt ne perzgjedhjen e metodes.

postim instagram (1)

TVSH ne sektorin e bujqesise

TVSH ne sektorin e bujqesise. Ligji i TVSH dhe aktet ne zbatim te tij bejne dy dallime te rendesishme ne trajtimin ligjor per efekt te tvsh midis fermereve dhe pjeses tjeter te sektorit te bujqesise, si p.sh agroperpunuesit, tregtaret etj.

Fermeret rregjistrohen vetem ne tatime, pa u rregjistruar ne QKB dhe nuk kane detyrime per deklarime, mbajtje kontabiliteti dhe leshim faturash per shitjen e produkteve te tyre. Faturimi tek fermeret rregullohet ne baze te udhezimit nr. 19, datë 3.11.2014 per skemen e kompensimit te fermereve. Shkalla tvsh tek fermeret ka qene objekt ndryshimesh gjate viteve dhe aktualisht eshte 0.

Neni 146 i ligjit nr. 92/2014
Objekti i skemës së kompensimit
1.Skema e kompensimit zbatohet për prodhuesit bujqësorë, për të cilët përfshirja në
regjimin normal të TVSH-së krijon vështirësi. Këta prodhues, në kuadër të veprimtarisë së tyre
prodhuese, të përcaktuar sipas aneksit III, bashkëlidhur ligjit, furnizojnë me produkte dhe shërbime bujqësore një person të tatueshëm, i cili nuk përfiton nga skema e kompensimit në
Republikën e Shqipërisë.

Per me shume udhezime lidhur me fermeret ndiqni linkun:

TVSH ne sektorin e bujqesise

Shkalla e TVSH e aplikueshme ne sektorin e bujqesie (pervec fermereve) eshte 10 %.

Neni nr. 49 i ligjit nr. 92/2014 “Per TVSh ne R.Sh.”

Shkalla e reduktuar e tatimit mbi vlerën e shtuar, e cila aplikohet për furnizimin e inputeve bujqësore, ku përfshihen plehrat kimike, pesticidet, farat dhe fidanët, me përjashtim të hormoneve të klasifikuara në kodet 2937 të Nomenklaturës së Kombinuar të Mallrave, është 10 për qind. Lista e kategorive të inputeve bujqësore, sipas këtij neni, përcaktohet me vendim të Këshillit të Ministrave.

Lista e prodhimeve bujqesore dhe imputeve per te cilet aplikohet shkalla e tvsh 10 % eshte e percaktuar me VKM nr. 953 date 29.12.2014 “Per TVSh ne R.SH.” i ndryshuar.

Kryesisht pjese e kesaj liste per te cilat shkalla e TVSh eshte 10 % jane: plehra dhe pesticide, fara dhe fidane per: drithera, peme frutore, perime, bime aromatike mjeksore, drure dhe shkurre dekorative. Per te percaktuar nese nje prodhim bujqesor ose imput specifik trajtohet me shkalle te reduktuar tvsh-je duhet konsultuar aneksi qe i bashkengjitet VKM-se.

Shkalla e reduktuar e TVSH si me lart aplikohet ne import dhe ne furnizimet brenda vendit.

1

Vendimarrja ne nje shoqeri tregtare

Vendimarrja ne nje shoqeri tregtare realizohet me shumice te zakonshme ose me shumice te kualifikuar.

Administrimi i shoqeririse tregtare rregullohet me ligjin nr. 9901 date 14.04.2008 “Per tregtaret dhe shoqerite Tregtare”.

Shumice e zakonshme nenkupton marrjen e vendimeve me prezence te oratakeve qe zoterojne me shume se  30 % te kuotave.

Shumice e kualifikuar nenkupton marrjen e vendimeve me presence te ortakeve qe zoterojne me shume se 50 % te numrit total te votave.

Me poshte ceshtjet per te cilat mblidhet Asambleja si edhe kuorumet e nevojshme per marrjen e vendimeve.

  1. përcaktimin e politikave tregtare të shoqërisë; Shumice e thjeshte
  2. ndryshimet e statutit;    shumice e kualifikuar
  3. emërimin e shkarkimin e administratorëve; Shumice e thjeshte
  4. emërimin e shkarkimin i likuiduesve dhe të ekspertëve kontabël të autorizuar; Shumice e thjeshte
  5. përcaktimin e shpërblimeve për personat e përmendur në shkronjat “c” dhe “ç” të kësaj pike; Shumice e thjeshte
  6. mbikëqyrjen e zbatimit të politikave tregtare nga administratorët, përfshirë përgatitjen e pasqyrave financiare vjetore dhe të raporteve të ecurisë se veprimtarisë Shumice e thjeshte
  7. miratimin e pasqyrave financiare vjetore dhe të raporteve të ecurisë së veprimtarisë; shumice e kualifikuar
  8. zmadhimin dhe zvogëlimin e kapitalit; shumice e kualifikuar
  9. pjesëtimin e kuotave dhe anulimin e tyre; Shumice e thjeshte
  10. përfaqësimin e shoqërisë në gjykatë dhe në procedimet e tjera ndaj administratorëve;
  11. riorganizimin dhe prishjen e shoqërisë; shumice e kualifikuar
  12. miratimin e rregullave procedurale të mbledhjeve të asamblesë; Shumice e thjeshte
  13. çështje të tjera të parashikuara nga ligji apo statuti. Shumice e thjeshte

Gjithashtu Asambleja e Pergjitheshme thirret dhe merr vendim ne raste te vecanta si me poshte:

Neni 82

3. Asambleja e përgjithshme thirret nëse, sipas bilancit vjetor apo raporteve të ndërmjetme financiare, rezulton ose ekziston rreziku që aktivet e shoqërisë nuk i mbulojnë detyrimet e kërkueshme brenda 3 muajve në vazhdim.

4. Asambleja e përgjithshme thirret kur shoqëria propozon të shesë apo të disponojë në mënyrë tjetër aktive, të cilat kanë një vlerë më të lartë se 5 për qind të aseteve të shoqërisë, që rezulton në pasqyrate fundit financiare të certifikuara.

Neni nr. 13 2. Personi i autorizuar për të përfaqësuar ose për të mbikëqyrur shoqërinë tregtare nuk mund të lidhë kontrata apo të hyjë në marrëdhënie të tjera me shoqërinë tregtare, nëse kjo nuk deklaron kushtet e veprimit, si dhe natyrën e objektin e interesit të tij e veprimi nuk autorizohet, paraprakisht, prej:

b) të gjithë ortakëve ose të gjithë ortakëve të tjerë, në rastin e një shoqërie me përgjegjësi të kufizuar;

Çdo miratim paraprak dhe i përgjithshëm njoftohet për regjistrim në Qendrën Kombëtare të Regjistrimit.

rimbursimi-i-tvsh-se

Vetem 3 dite per rimbursimin e TVSH

Vetem 3 dite per rimbursimin e TVSH-se per bizneset eksportuese.

Ne baze te nenit nr. 77 te ligjit 92/2014 “Per TVSH”, afati i rimbursimit te TVSH eshte 30 dite per bizneset eksportuese dhe 60 dite per bizneset e tjera.

Ky afat kurajoz i ndermarre nga Ministria e Financave vlen per bizneset qe ne baze te ligjit konsiderohen me rrisk 0. Me rrisk 0 konsiderohen bizneset qe me shume se 70 % te shitjeve i kane ne eksport.

Shkurtimi i kohes se rimbursimit te TVSH-se eshte ndermarre si nje mase per ti ardhur ne ndihme bizneseve eksportuese per shkak te zhvleresimit te euros.

Nga viti 2016 ne vitin 2023 euro eshte zhvleresuar me 20%. Problemit te kursit te kembimit keto dy vite i eshte shtuar edhe problemi i mungeses se fuqise punetore, rritja e kostos se tyre por edhe kostove te tjera operative.

Nje tjeter mase ne ndihme te eksportuesve do te jete edhe “ngrirja” (shtyrja) e kesteve te tatimit mbi fitimin. Behet fjale per shtyrje sepse tatimi mbi fitimin parapaguhet gjate cdo viti dhe ne mbyllje te vitit kryhet rregullimi i tatimit qe eshte paguar dhe atij qe do te duhej te ishte paguar.

Masa e pare eshte per tu vleresuar sepse cliron likuiditet per ato biznese qe qarkullojne vlera te larta te TVSH.

Lidhur me masen e dyte, ngrirjen e kesteve te tatimit mbi fitimin, bizneset ne fakt e kane te drejte ligjore qe varesisht ecurise se aktivitetit te tyre te kerkojne rishikim te kesteve te parapagimit te tatimit mbi fitimin duke i bere ato edhe zero ne qofte se aktiviteti aktual dhe parashikimi eshte me humbje.